„Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” – polecamy nowy numer czasopisma

Najnowszy numer czasopisma „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica”, Vol. 114 (2026), poświęcony jest problematyce sądowej kontroli sporów z państwem oraz jej znaczeniu dla ochrony praw podstawowych. Tematem przewodnim tomu są tzw. „ślepe punkty” kontroli sądowej – sytuacje, w których szczególna pozycja organów państwa, ograniczenia proceduralne lub specyfika określonych dziedzin prawa mogą wpływać na zakres i skuteczność ochrony sądowej.

Opublikowano: 21 września 2026
Grafika z okładką czasopisma

Wydanie pod redakcją Jurgity Paužaitė-Kulvinskienė i Skirgailė Žalimienė obejmuje dziewięć artykułów naukowych, podejmujących zagadnienia z zakresu prawa konstytucyjnego, administracyjnego, europejskiego i teorii prawa, a także wybrane problemy historycznoprawne i humanitarne. Publikacje przedstawiają różne modele relacji między władzą publiczną a jednostką oraz analizują mechanizmy służące zapewnieniu skutecznej kontroli działań państwa.

Numer otwiera tekst Karoliny M. Cern i Barbary Janusz-Pohl „Jurisprudencial Siblings? The Rule of Law and the Rechtsstaat as the Two Tracks to the Society, Public Sphere and their Normative Framework”, poświęcony relacji między koncepcjami rule of law i Rechtsstaat oraz ich znaczeniu dla funkcjonowania społeczeństwa, sfery publicznej i porządku normatywnego.

Jurgita Paužaitė-Kulvinskienė, Audronė Gedmintaitė i Elena Masnevaitė w artykule „Rethinking State Act Immunity Doctrine in the Administrative Jurisprudence in the Context of Crises” analizują problem immunitetu państwa w orzecznictwie administracyjnym, zwracając uwagę na funkcjonowanie tej doktryny w sytuacjach kryzysowych.

Kolejny tekst, autorstwa Jānisa Neimanisa – „Judicial Safeguards of Members’ of Parliament and Municipal Councillors’ Competence” – dotyczy sądowych gwarancji związanych z kompetencjami parlamentarzystów i radnych samorządowych. Artykuł podejmuje tym samym problem granic ochrony prawnej kompetencji przedstawicieli władz publicznych.

Paulius Bareika w opracowaniu „Discretionary Powers of the State to Impose Administrative Sanctions to Economic Entities in the Lithuanian Financial Sector: From Administrative Implementation to Judicial Control” analizuje zakres uznania administracyjnego przy nakładaniu sankcji na podmioty gospodarcze w litewskim sektorze finansowym oraz mechanizmy sądowej kontroli takich decyzji.

Problematykę prawa konstytucyjnego podejmują Oksana Shcherbanyuk i Laura Bzova w artykule „Legislative Omissions in Constitutional Jurisprudence: Ukrainian Practice in a Comparative View”. Autorki przedstawiają zagadnienie zaniechań legislacyjnych w orzecznictwie konstytucyjnym, odnosząc praktykę ukraińską do szerszej perspektywy porównawczej.

Hua Lin i Zixuan Lu w tekście „Beyond Procedural Stagnation: Substantive Resolution of Disputes Arising from Chinese Normative Administrative Documents” koncentrują się na sposobach merytorycznego rozstrzygania sporów wynikających z chińskich normatywnych dokumentów administracyjnych, analizując problem z perspektywy postępowania i kontroli administracyjnej.

W numerze znalazło się również opracowanie historycznoprawne. Oskar Kanecki w artykule „The System of the Chamberlain’s Courts in the Grand Duchy of Lithuania (1764–1791)” przedstawia system sądów podkomorskich w Wielkim Księstwie Litewskim w drugiej połowie XVIII wieku, ukazując jego funkcjonowanie w określonym kontekście ustrojowym i prawnym.

Perspektywę teorii prawa reprezentuje artykuł Rafała Mańki „Legal Survivals: Concept, Theory, Methodology”, poświęcony koncepcji „przetrwań prawnych” oraz problemom związanym z jej definiowaniem, rozwijaniem i zastosowaniem metodologicznym.

Numer zamyka tekst Symona Serbenyuka „Rethinking Neutrality in Humanitarian Action: Legal and Practical Perspectives”, podejmujący problem neutralności w działaniach humanitarnych. Autor łączy perspektywę prawną i praktyczną, analizując znaczenie oraz funkcjonowanie zasady neutralności w działalności humanitarnej.

Tom 114 „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” pokazuje wielowymiarowość współczesnych badań nad relacją między państwem, prawem i ochroną praw jednostki. Poszczególne artykuły łączą perspektywy dogmatycznoprawne, porównawcze, teoretyczne, historyczne i praktyczne, podejmując zagadnienia dotyczące zarówno funkcjonowania współczesnych instytucji publicznych, jak i ewolucji pojęć oraz mechanizmów prawnych.

Publikowane teksty tworzą interdyscyplinarną przestrzeń do refleksji nad granicami władzy publicznej, rolą sądów oraz znaczeniem skutecznych mechanizmów ochrony prawnej w różnych porządkach prawnych. Można przeczytać je na stronie czasopism UŁ.

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR