Książka Magdaleny Guschlbauer przybliża spory o tożsamość, język i tradycję wśród luteranów w Polsce w latach 1918–1939. Na podstawie analizy polsko- i niemieckojęzycznej prasy autor pokazuje różne spojrzenia na relacje między luterańskim dziedzictwem a polską i niemiecką kulturą.
Autorka przybliża przede wszystkim spór między zwolennikami polonizacji kultury religijnej Kościoła a tymi, którzy opowiadali się za zachowaniem jego tradycyjnie niemieckiego charakteru. Dla pierwszej grupy ważne były związki z polskim społeczeństwem, językiem i kulturą oraz możliwość pełnego funkcjonowania Kościoła w realiach odrodzonego państwa polskiego. Druga grupa podkreślała znaczenie języka niemieckiego, dziedzictwa przodków i ciągłości tradycji luterańskiej.
„Prasa ewangelicka jako obraz dyskursu narodowego i kulturowego ewangelików w międzywojennej Rzeczypospolitej ujawnia właśnie dynamikę relacji między dwoma kategoriami tożsamości: religii chrześcijańskiej w interpretacji ewangelickiej oraz przynależności narodowej. Dynamikę, która prowadziła często do różnic w sferze działania i napięć w obrębie wspólnoty religijnej. Tezą tej książki jest założenie, iż różne środowiska luteranów reprezentowały odmienne stanowiska kulturowe nie tylko ze względu na swoje pochodzenie w sensie etniczno-historycznym, ale przede wszystkim ze względu na rozbieżne wykładnie etyki i tradycji chrześcijańskiej"
- pisze we wstępie Magdalena Guschlbauer.
Publikację sfinansowano ze środków Funduszu na rzecz Nauki Polskiej w ramach nagrody Copernicus 2022 dla Krystyny Radziszewskiej oraz z Funduszu Stowarzyszenia Nauczycieli Akademickich na rzecz Krzewienia Kultury Języków Europejskich.
